ترجمه :
دليل سوّم
اگر تكليف مزبور صحيح نمىبود نبايد ابراهيم عليه السّلام بوجوب ذبح فرزندش علم داشته باشد زيرا شرط يعنى عدم نسخ حكم در وقت ذبح منتفى بود ، و حال آنكه حضرت به اين تكليف عالم بود چه آنكه اگر از آن اطّلاعى نمىداشت هرگز بر ذبح فرزندش اقدام نكرده و احتياجى به فداء نبود .
تفصيل
حاصل اين استدلال آنست كه :
اگر در مورد بحث تكليف صحيح نباشد نبايد حضرت ابراهيم خليل عليه السّلام به وجوب ذبح فرزندش اسماعيل علم داشته و به مكلّف بودن خويش به ذبح وى مطّلع باشد زيرا شرط وجوب ذبح اين بود كه در وقت مقرّر نسخ نشود درحالىكه اين حكم نسخ شد پس با انتفاء شرط نبايد علم به تكليف باشد و حال آنكه ايشان قطعا به آن علم داشته و شاهد بر اين مدّعا آنكه اگر چنين نمىبود بر ذبح او اقدام نمىنمود و نيز احتياجى به فداء پيدا نمىشد و اين دو يعنى سعى حضرت در ذبح و پيدا شدن فداء هر دو شاهد بارزى است به ثبوت تكليف .
قوله : لو لم يصحّ : ضمير فاعلى به تكليف راجع است .
قوله : لانتفاء شرطه : ضمير مجرورى در « شرطه » به وجوب ذبح راجع است .
قوله : عند وقته : يعنى وقت وجوب ذبح .
قوله : و هو عدم النّسخ : ضمير « هو » به شرط راجع است .
قوله : و قد علم : كلمه « واو » حاليه بوده و ضمير فاعلى در « علم » به حضرت ابراهيم عليه السّلام راجع است .