تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — صفحة 475

مساهمون:

ص٤٧٥
ترجمه :

تنبيه

مخفى نماند كه برخى از علماء در وجوب عزم به‌نحوىكه ذكر گرديد توقّف نموده‌اند . البتّه براى اين توقّف وجهى نيز مىباشد اگرچه حكم بوجوب در كلمات حضرات مكرّرا وارد شده است . و بسا براى وجوب آن نيز اين‌طور استدلال شده كه عزم بر ترك واجب چون عزم بر حرام است ، حرام بوده لاجرم عزم بر فعل واجب است زيرا مكلّف در وقتىكه غافل نباشد از اين دو عزم منفكّ و جدا نيست و در فرضى هم كه غافل بوده مكلّف نمىباشد . و اين استدلال همان‌طورىكه ملاحظه مىشود سست و ضعيف است .

تفصيل

مرحوم مصنّف در اين تنبيه مىفرماين : اگرچه در كلمات حضرات بطور مكرّر آمده كه عزم بر واجبات بنحو اجمال يا تفصيل واجب و لازم است ولى درعين‌حال بعضى در وجوب آن متوقّف بوده و آن را تصديق ندارند و اين توقّف بسيار بجا و درست مىباشد چه آنكه دليلى قابل اعتماد و استناد بر وجوب آن در دست نيست و اينكه برخى براى وجوب آن بدليل ذيل متمسّك شده‌اند استدلالشان ضعيف و سست است ، شرح اين دليل و جواب از آن چنين است : عزم بر ترك واجب عزم بر حرام مىباشد ( صغرى ) . و هر عزم بر حرامى حرام است ( كبرى ) . پس عزم بر ترك واجب نيز حرام بوده و در نتيجه عزم بر واجب ، واجب و لازم است زيرا مكلّف از اين دو خالى نيست پس وقتى عزم بر ترك واجب بر او حرام بود و الزاما نبايد آن را در خود ايجاد كند لاجرم لازم است