كه مقدّمه است حرام بوده و معلولش يعنى ترك مأمور به نيز حرام باشد ولى ذو المقدّمه كه فعل ضدّ بوده و با ترك مأمور به مقارن و مصاحب است حرام نبوده بلكه واجب باشد .
قوله : اشتراكهما فى العلّة : ضمير تثنيه به فعل ضدّ و ترك مأمور به راجع است .
قوله : فانّه ممنوع ايضا : ضمير در « انّه » به تلازم بين تحريم ترك مأمور به و تحريم فعل ضدّ راجع مىباشد .
قوله : هو العلّة فى التّرك : يعنى علّت است براى ترك مأمور به .
قوله : نعم هو مع ارادة الضّدّ : ضمير « هو » به صارف راجع است .
قوله : من جملة ما يتوقّف عليه فعل الضّدّ : ضمير در « عليه » به « ما يتوقّف » راجع است .
قوله : فاذا كان واجبا : ضمير در « كان » به فعل ضدّ عود مىكند .
قوله : كانا ممّا لا يتمّ الواجب الّا به : ضمير در « كانا » به اراده ضدّ و صارف عود مىكند .
قوله : فلا حكم فيهما : ضمير تثنيه به اراده ضدّ و صارف راجع است .
قوله : بواسطة ما هما مقدّمة له : ضمير « هما » به اراده ضدّ و صارف راجع بوده و ضمير در « له » به ماء موصوله كه مقصود از آن فعل ضدّ است ، راجع مىباشد .
قوله : فاذا اتى به المكلّف : ضمير در « به » به صارف راجع بوده و مقصود از « اتيان به صارف » ايجاد آن در نفس مىباشد .
قوله : عوقب عليه : ضمير نائب فاعلى در « عوقب » به مكلّف و ضمير مجرورى در « عليه » به اتيان صارف عود مىكند .
قوله : من تلك الجهة : يعنى از جهت ترك مأمور به .
قوله : و ذلك لا ينافى : مشاراليه « ذلك » منهى عنه بودن صارف
تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — صفحة 430
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤٣٠