تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — صفحة 255

مساهمون:

ص٢٥٥
ترجمه :

استدلال مرحوم سيّد مرتضى بر اشتراك لفظى صيغه افعل بين وجوب و ندب

مرحوم سيّد مرتضى بر اينكه صيغه « افعل » در لغت مشترك لفظى است بين وجوب و ندب اين‌طور استدلال كرده است : بدون شبهه و ترديد صيغه « افعل » در لغت و عرف و قرآن و سنّت هم در ايجاب و هم در ندب استعمال شده است و ظاهر استعمال مقتضى است كه لفظ در مورد استعمال حقيقت باشد و صرفا با دليل و قرينه از اين حقيقت بايد عدول نمود . سپس فرموده است : استعمال لفظ واحدى در دو يا چند معنا همچون استعمالش در معناى واحدى است كه ظاهرا دلالت بر حقيقت مىكند .

تفصيل

مرحوم سيّد مرتضى قائلند به اينكه صيغه « افعل » در لغت مشترك لفظى در وجوب و ندب است يعنى در هر دو حقيقت است و دليل بر اين مدّعا آنست كه صيغه افعل در هر دو معنا بطور شايع و رائج به كار مىرود و ظاهر استعمال اينست كه بطور حقيقت مىباشد چه آنكه اگر لفظى در يك معنا هميشه و بطور شيوع و كثرت استعمال شود و ظاهرا آن را حقيقت مىدانند حال اگر در معانى متعدّد نيز به اين نحو باشد همين‌طور است زيرا بين معناى واحد و معانى متكثّر از اين جهت تفاوتى ندارد . قوله : على انّها مشتركة لغة : ضمير در « انّها » به صيغه امر راجع است . قوله : بانّه لا شبهة فى استعمال صيغة الامر الخ : ضمير در « بانّه » به معناى شأن مىباشد .