تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — صفحة 246

مساهمون:

ص٢٤٦
پس به ناچار بايد بگوئيم حقيقت در قدر مشترك بين اين دو يعنى طلب فعل مىباشد تا بدين‌وسيله اشتراك و مجاز دفع شوند .

تفصيل

توضيح استدلال اين جماعت آنست كه ايشان مىفرماين : صيغه امر هم در وجوب استعمال شده و هم در ندب . از موارد استعمالش در وجوب فرموده حقتعالى در سوره بقره آيه ( 43 ) است كه فرموده :
أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ ارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ .
بپابداريد نماز را و بدهيد زكات را و با ركوع‌كنندگان ركوع نمائيد . و از موارد استعمال آن در ندب فرموده ديگر حقتعالى است در سوره نور آيه ( 33 ) كه فرموده :
فَكاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْراً .
پس اگر در بندگان خود خير يافتيد ايشان را مكاتبه نمائيد . حال امر مردّد بين سه چيز است : الف : آنكه بگوئيم صيغه در هريك از وجوب و ندب حقيقت است . ب : صرفا در يكى از اين دو حقيقت و در ديگرى مجاز مىباشد . ج : در قدر مشترك بين اين دو يعنى طلب فعل حقيقت مىباشد . فرض اوّل و دوّم هر دو بر خلاف اصل است زيرا در صورت اوّل اشتراك لفظى و در فرض دوّم مجاز لازم مىآيد و در محلّش مقرّر است كه اشتراك و مجاز هر دو بر خلاف اصل بوده و بدون دليل و الزامى به آنها نبايد متمايل شد . در نتيجه بايد بمشترك معنوى يعنى قدر جامع بين وجوب و ندب