جواب مرحوم مصنّف از استدلال مذكور
مصنّف ( ره ) مىفرماين :
جواب اين قائل آنست كه نفى عبارتست از سلب همان معناى مستفاد از اثبات ، پس وقتى اثبات افاده تعدّد را نكرد چگونه و از كجا در نفى تعدّد بيايد .
تفصيل
توضيح استدلال اينست كه :
لفظ مشترك وقتى در حيّز نفى قرار گرفت مقصود نفى جنس يا نفى استغراق معانى و افراد مىباشد .
چنانچه وقتى مىگويند :
لا تجئ به عين يعنى جنس عين را نياور يا هيچيك از افراد آن را نياور و بهر تقديرى كه باشد مفيد تعدّد است چه آنكه نفى جنس به انتفاء جميع معانى صادق آمده و سلب جميع افراد و نفى استغراق موقوف بر معدوم شدن كلّ افراد و معانى مىباشد و بدين ترتيب مشترك واقع در كلام منفى دلالت بر عموم و متعدّد مىكند بخلاف آنكه در جمله مثبت واقع شود چه آنكه در مثال جئ به عين اگر يك فرد از طلا را مثلا بياورد امتثال و اطاعت حاصل است و دليلى بر جواز دلالت بر بيشتر از آن در دست نمىباشد .
مرحوم مصنّف مىفرماين :
نفى تابع اثبات است به اين معنا كه اگر لفظ مشترك در جمله مثبت مفيد تعدّد بوده در نفى نيز افاده آن را كرده و نفى تنها همان معناى مستفاد از مثبت را سلب مىكند و اگر در اثبات دلالت بر تعدّد نكند نفى نيز بر امرى