ترجمه :
اصل اقوال در مشترك
حقّ اينست كه اشتراك لفظى در لغت عرب واقع مىباشد ، البتّه گروه قليلى آن را محال دانستهاند ولى اين قول شاذّ و ضعيف بوده بهطورىكه قابل اعتناء و التفات نيست .
استعمال مشترك در بيش از يك معنا و آراء در آن
قائلين بوقوع اشتراك در جائى كه بين معانى متعدّد مشترك قابل جمع باشد در اينكه بتوان در يك استعمال لفظ را در بيش از يك معنا استعمال نمود با يكديگر اختلاف دارند :
گروهى آن را بطور مطلق و بدون قيد و شرطى تجويز نموده و دستهاى ديگر آن را بطور مطلق ممنوع دانستهاند و جماعتى تفصيل داده و گفتهاند :
در مفرد ممنوع ولى در تثنيه و جمع جايز مىباشد .
و طائفه چهارمى اينطور تفصيل داده :
در اثبات اين استعمال جايز نبوده ولى در نفى ثابت مىباشد .
اختلاف قائلين به جواز
سپس بايد گفت :
قائلين به جواز استعمال خود به گروهى منقسم شدهاند :
بعضى آن را بنحو حقيقت دانسته و برخى به اين عبارات افزوده و گفتهاند :
اساسا لفظ مشترك در وقتىكه مجرّد از قرينه بيايد ظهور در جميع