هرشيئى براى تو حلال و مباح است تا وقتى كه دو نفر شهادت دهند كه در آن ميته مىباشد .
به اين روايت نيز مىتوان استدلال نمود بر لزوم اجتناب از موارد شبهه زيرا بر مجموع قطعات گوشت صدق مىكند كه در آنها ميته مىباشد .
و از جمله اين اخبار فرموده رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در حديث تثليث است :
وقع فى المحرّمات الخ :
در محرّمات واقع شده و از جهت عدم علمش هلاك مىشود .
البته استدلال باينحديث مبنى است بر اينكه مقصود از « هلاكت » عقاب كه اثر حرام است باشد با توجّه به اين نكته مىگوييم :
اگر تكليف به حرام منجّز نباشد قهرا هلاكت مترتب بر آن عبارت مىشود از منقصت ذاتى كه موجب توجه ضرر دنيوى به شخص مرتكب مىگردد .
و اگر تكليف به آن منجّز باشد مانند مورد بحث كه بحسب فرض اجتناب از شبهه واجب و لازم است البته هلاكت مترتب بر آن همان عقاب اخروى مىباشد .
و بهرتقدير چون دفع عقاب محتمل به حكم عقل واجب است بناچار اجتناب از هرمشتبه به شبهه محصوره لازم و واجب مىباشد و در مقابل چون دفع ضررى كه عقاب اخروى نيست و باجماع علماء واجب نبوده لاجرم اجتناب از شبهه بدويه واجب نيست بلكه مستحب مىباشد .
تذكّر : فائده استدلال به اين خبر و امثال آن اينستكه اگر فرض نموديم دليلى بر جواز ارتكاب احد المشتبهين بطور تخيير قائم باشد به اين نحو كه يكى را بدل از حرام واقعى قرار داده و تركش نموده و ديگرى را مرتكب شويم خبر مذكور در مقام معارضه با آن قرار گرفته بلكه مقدّم بر آن مىباشد زيرا بحسب فرض اگر دليل بر جواز احد المشتبهين قائم شد چنين دليلى بر ادلّه داله بر وجوب اجتناب از عنوان محرّم واقعى حاكم است ولى
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 102
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٠٢