چون مبتلا به معارض يعنى امثال خبر تثليث و دو حديث نبوى مذكور مىباشد بلكه اين گونه از احاديث مخصّص آن محسوب مىشوند لاجرم نمىتوان حكم بعدم وجوب اجتناب نمود بلكه بر طبق مخصّص بايد اجتناب از شبهه را واجب قرار داد مشروط باينكه دليل مفروض الوجود ( دليل دال بر عدم وجود اجتناب ) عام بوده و عمومش شامل شبهات بدويّه و شبهات مقرون بعلم اجمالى بشود چه آنكه طبق اينفرض عموم مزبور را به امثال خبر تثليث و نبويّين تخصيص مىزنيم . و بدين ترتيب اين سنخ از اخبار ( اخبار تثليث و مشابهات با آن ) سالم از معارض مىمانند .
شرح مقصود
قوله : الدالّة على هذا المعنى : مقصود از « هذا المعنى » وجوب اجتناب از اطراف شبهه مىباشد .
قوله : ما اجتمع الحلال و الحرام الّا غلب الحرام الحلال : كلمه « الحرام » فاعل است براى « غلب » و « الحلال » مفعول آن مىباشد .
انتقاد مرحوم محقق بارفروشى در شرح كبير
مرحوم محقق بارفروشى در شرح كبير مىفرمايد :
روايت مذكور دلالت ظاهر و روشنى بر مرام مرحوم مصنّف ندارد زيرا اجتماع حلال و حرام غير از اشتباه حلال با حرام مىباشد چه آنكه اجتماع سركه با شراب و ضميمه نمودن يكى را با ديگرى بدون اينكه با هم اختلاطى داشته باشند و با اينفرض كه در خارج از هم متميّز و جدا باشند سبب آن نمىشود كه حرام را بر حلال غلبه دهيم ، بنابراين لازم است كلمه « احتمال » را در روايت مقدّر گرفته و بگوييم معناى آن چنين است :