متن :
ثمّ قال :
و منها : قوله صلّى اللّه عليه و آله و سلّم : حلال بيّن و شبهات .
و هذا انّما ينطبق على الشّبهة فى نفس الحكم و الّا لم يكن الحلال البيّن و لا الحرام البيّن و لا يعلم احدهما من الآخر الّا علّام الغيوب و هذا ظاهر واضح .
ترجمه :
گفتارى ديگر از مرحوم شيخ حرّ عاملى ( ره )
سپس مرحوم شيخ حرّ فرموده :
و از جمله روايات فرموده پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم است كه فرموده : حلال بيّن و شبهات الخ .
اين حديث منطبق بر شبهه حكميّه شده و احتياط را در آن لازم و واجب قرار مىدهد و اگر آن را باينقسم از شبهه اختصاص نداده و شامل شبهه موضوعيّهاش نيز بدانيم صحيح نيست زيرا حلال و حرام بيّنى در خارج وجود نداشته و احدى غير از علّام الغيوب نيست كه هريك از ايندو را نسبت به ديگرى مشخّص و ممتاز قرار دهد و اين گفته واضح و روشن مىباشد .
شرح مقصود
حاصل مراد و مقصود مرحوم شيخ حرّ اينستكه :
حديث شريف : حلال بيّن الخ صرفا اختصاص بشبهات حكميّه دارد و بر شبهات موضوعيّه منطبق نمىگردد زيرا در اينحديث حضرت نبوى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم امور را بسه دسته تقسيم فرمودهاند :
1 - حلال بيّن .
2 - حرام بيّن .
3 - مشتبهات بين ايندو .
پرواضح است كه در بين موضوعات خارجى نمىتوان موضوعى را يافت كه بطور قطع و جزم حكم بحلال يا حرام بودنش نمود چه آنكه حلال و حرام بيّن را غير