ترجمه :
مسئله چهارم
مسئله چهارم اينستكه امر بين وجوب و تحريم مردّد بوده و منشاء آن اشتباه موضوع باشد .
مثال
برخى از اصوليّون براى آن چنين مثال آوردهاند :
مردى يقين دارد كه همبستر شدن و وطى همسرش واجب است چه اصالة و چه بواسطه عارضى همچون نذر يا غير آن منتهى همسرش با اجنبيّه اشتباه شده يعنى نمىداند اين زن همسرش بوده تا فعل وطى واجب باشد يا اجنبيّه است تا تماسّ با او حرام باشد .
مثال ديگر
شخصى قسم خورده كه از سركه بياشامد حال مايعى در خارج مشتبه است بين سركه مورد قسم و خمر يعنى معلوم نيست سركه باشد تا شربش واجب بوده يا خمر است كه آشاميدن آن حرام مىباشد .
اشكال در مثال اوّل
مرحوم مصنّف مىفرماين :
مثال اوّل مخدوش است زيرا حكم در آن تحريم وطى بوده و بدين ترتيب جاى شبهه نيست و دليل بر تحريم وطى دو امر مىباشد :
الف : اصل عدم زوجيّت زنى است كه مشتبه با اجنبيّه مىباشد .
ب : اصل عدم وجوب وطى اين زن مىباشد .
اصل اوّلى ، از قبيل اصل موضوعى و دوّمى اصل حكمى مىباشد .
اشكال در مثال دوّم
در مثال دوّم نيز مىتوان خدشه كرد و آن اينستكه :