مطلق ظنّ در احكام شرعيّه نداريم على الخصوص كه ظنّ بحدّ اطمينان نرسد .
قوله : فانّ ترك العبادة فى ايّام الاستظهار الخ : زنانى كه عادت وقتيه ندارند ايّام استظهارشان دو نوبت است :
الف : سه روز اوّل رؤيت خون .
ب : ايّام بعد از عادت عدديّه تا ده روز كامل شود .
مثلا اگر زنى هفت روز عادت عدديّه داشته ولى از نظر وقت صاحب عادت نمىباشد اگر فى المثل روز اوّل ماه خون ديد سه روز بايد احتياط كند و بعد از جريان خون و تجاوزش از سه معلوم مىشود حائض بوده اين سه روز را ايّام استظهار خوانند .
حال اگر خون به مقدار عادت يعنى هفت روز آمد و از آن گذشت زن پس از اتمام عادت عدديّه در صورت ادامه داشتن خون بايد تا اكمال ده روز باز احتياط كند حال اگر رأس ده روز خون قطع شد معلوم مىشود تمام خونها حيض بوده و اگر از آن گذشت كشف مىشود كه آنچه خون بعد از عادت آمده استحاضه بوده بنابراين در مثال فوق اگر خون زن پس از اتمام هفت روز ادامه داشت تا روز دوازدهم ، پنج روز بعد از عادت استحاضه است و بهرحال سه روزى را كه زن بعد از عادت تا ده روز احتياط مىكند نيز ايّام استظهار خوانند .
با توجّه به اين توضيح مختصر و كوتاه مىگوئيم :
مقصود مرحوم مصنّف از « ايّام استظهار » در اينجا بقرينه بيانى كه در ذيل مرقوم فرمودهاند ايّام استظهار بعد از عادت مىباشد .
قوله : اصالة بقاء الحيض : زيرا خون در زمان عادت قطعا حيض بوده حال در خون بعد از عادت و قبل از ده روز اگر شك شود استصحاب بقاء حيض كه اصل موضوعى بوده و استصحاب حرمت عبادت كه اصل حكمى است هردو جارى مىباشند .
قوله : و امّا ترك غير ذات الوقت الخ : مقصود ترك نماز در ايّام استظهار اوّل عادت مىباشد .
قوله : و قاعدة كلّما امكن : يعنى قاعده : كلّ دم يمكن ان يكون حيضا فهو حيض .
قوله : فليس من دوران الامر بين الواجب و الحرام : مرحوم محقّق بارفروشى
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 702
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٧٠٢