تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 454

مساهمون:

ص٤٥٤
اختلاف در مسئله اوّل بوده و ديگرى مخالفت عمل علماء با اين ادّعاء كه حاظر بر مبيح مقدّم است . ولى همانطوريكه مرحوم مصنّف فرموده‌اند : كلمات علماء در اين باب از اين توجيه مبرّا بوده و آبى مىباشد .

كلام مرحوم تنكابنى در كتاب ايضاح

مرحوم تنكابنى در كتاب ايضاح مىفرماين : وجه مخالفت اين توجيه با مقتضاى ادلّه حضرات اينستكه : برخى خبر را از باب موضوعيّت و سببيّت حجّت دانسته نه طريقيّت از اينرو نزاع دو حديث از باب تزاحم مىباشد لذا بايد به تخيير عقلى رجوع نمود چنانچه در تمام موارد تزاحم از قبيل : انقذ كلّ غريق و اكرم كلّ عام مشروط باينكه مكلّف قادر به جمع و امتثال هردو تكليف نباشد حكم چنين مىباشد . و وجه ديگر براى اباء كلمات از توجيه دوّم اينكه : برخى از علماء مىفرماين : در مورد تعارض خبرين بايد به اصالة البرائة و اباحه رجوع شود حال چه آن را مرجّح دانسته و يا مرجع بدانيم و اينمعنا مدلول اخبار علاج نيست چنانچه بر تخيير نيز دلالت ندارند زيرا تخيير مزبور عقلى واقعى بوده در حالى كه تخيير وارد در اخبار علاجيّه تخيير شرعى ظاهرى مىباشد و بين ايندو فرق بسيار است . و وجه ديگر براى عدم صحّت اين توجيه آنكه : حضرات در تقديم خبر مخالف با اصل نيز باخبار استدلال نموده‌اند نظير فرموده امام عليه السّلام : دع ما يريبك الى ما لا يريبك يا مانند : ما اجتمع الحرام و الحلال الّا و غلّب الحرام على الحلال . چنانچه برخى از محشّين و نيز مرحوم مصنّف آن را در باب تعادل و تراجيح ذكر فرموده‌اند .