مقاله مرحوم علّامه در تذكره
مرحوم علّامه در كتاب تذكره مىفرماين :
فرع
اگر از شخصى نمازهاى معلوم مثلا نمازهاى صبح و ظهر و عصر فوت شود و عدد آنها معلوم نباشد بايد وى نمازهاى مزبور را بقدرى قضاء كند تا ظنّ غالب برايش حاصل شود كه واجب را ايفاء كرده و دليل آن اينستكه اشتغال ذمّه شخص به نماز فائت يقينى بوده و برائت از آن حاصل نمىشود مگر به همين نحو از امتثال .
فرع ديگر
اگر در عهده وى يك نماز مثلا خصوص نماز صبح باشد و عدد آن را نداند لازمست اين نماز را به مقدارى تكرار كند كه ظنّ به ايفاء واجب برايش حاصل شود .
سپس مرحوم علّامه دو احتمال ديگر را در اينمسئله به اين شرح نقل فرموده :
احتمال اوّل : بر مكلّف مزبور تحصيل علم واجب بوده و ظنّ به برائت كافى نيست زيرا برائت حاصل نمىشود مگر تنها با علم به آن .
احتمال دوّم : اگر مكلّف به مقدار معلوم يعنى اقلّ اكتفاء كند كافى است زيرا ظاهر حال مسلمان اينستكه نمازش را تقويت نمىكند لذا نسبت به مقدار زائد بر معلوم ظاهر مقتضى عدم فوت مىباشد . سپس مرحوم علّامه هردو احتمال را به شافعيّه نسبت داده است . پايان كلام مرحوم علّامه
شرح مقصود
قوله : هذا : يعنى خذ ذا .
قوله : انّه لو لم يعلم الخ : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » مىباشد .
قوله : حتّى يظنّ الفراغ منها : ضمير در « منها » به صلوة راجع است .
قوله : و انّ القاعدة يقتضى وجوب العلم بالفراغ : مقصود از « قاعده » قاعده اشتغال است .