تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 580

مساهمون:

ص٥٨٠

شرح نكته اوّل

گفته شد صرف اينكه عقل اتيان فعل محتمل الوجوب را حسن مىشمرد كافى در عباديّت آن نبوده و بدين ترتيب نمىتوان آن را به قصد قربت آورد اينك بشرح دفع توهّمى مىپردازيم كه ممكنست به اين شرح ايراد گردد : توهّم اتيان بفعلى كه محتمل الوجوب است بداعى احتمال مطلوبيّت عقلا راجح و حسن بوده قهرا شرعا نيز راجح محسوب شده و متعلّق امر مىباشد و بدين ترتيب عباديّت آن تصحيح مىگردد . توضيح عقل به حسن اتيان فعل محتمل الوجوب حاكم مىباشد و بمقتضاى كلّما حكم به العقل حكم به الشرع مىبايد شرع انور نيز به حسن آن حكم نمايد و معناى حسن فعل و رجحان آن نزد شارع اينستكه اتيان و مبادرت بفعل راجح بوده و در ضمن تركش نيز جايز است و بدون ترديد معناى استحباب همين مىباشد و بديهى است كه اين استحباب ممكن نيست خالى از امر شرعى باشد و بعبارت ديگر : فعل با اينمقدّمات كه گفته شد شرعا محتمل المطلوبيّه است و همين مقدار از احتمال مطلوبيّت در تصحيح عباديّت فعل كافى است لاجرم مكلّف در صورت قيام چنين احتمالى مىتواند فعل را به قصد تقرّب الى اللّه اتيان كند .

دفع توهّم

حاصل جوابيكه مرحوم مصنّف از توهّم مذكور مىدهند اينستكه : در عباديّت فعل امر و طلب مولوى لازم مىباشد و بيان مزبور مفيد اينمعنا است كه به فعل محتمل الوجوب امر ارشادى تعلّق گرفته و ما نيز منكر آن نبوده ولى همانطورى كه گفتيم اينمقدار كافى در عباديّت فعل نبوده تا بتوان آن را به قصد تقرّب الى اللّه آورد .