پيدا نكنيم مىبايد به ظاهر دليل عمل كرده اگرچه احتمال نقيض آن را در واقع بدهيم و ابدا احتياط در چنين موردى مستحب نيست بلكه بسا مرجوح نيز مىباشد زيرا اخبار مستفيض وارد شده كه جملگى ما را از سؤال و تفحّص نمودن راجع به چيزى كه از بازار مسلمين خريده شده نهى كرده و از احتياط ما را برحذر داشتهاند .
پس از آن براى اقسام سهگانه وجوب احتياط يعنى :
الف : اشتباه دليل و تردّدش بين وجوب و استحباب .
ب : اشتباه حكم كه منشأش تعارض دليلين باشد .
ج : اشتباه حكم كه منشاء آن فقدان نصّ مىباشد .
امثلهاى را ايراد نموده و فرموده است :
و از همين قبيل است موردى كه از احكام غير مبتلى به بوده و نصّى در آن بر حرمت قائم نشده باشد منتهى احتمال آن داده مىشود چه آنكه از نظر كسى كه به برائت اصليّه اعتمادى ندارد حكم همانست كه قبلا ذكر نموديم يعنى احتياط بايد كرد .
پايان كلام مرحوم بحرانى
شرح مقصود
قوله : و قال المحدّث البحرانى : يعنى مرحوم شيخ يوسف بحرانى معروف به صاحب حدائق .
قوله : فى مقدّمات كتابه : مراد كتاب الحدائق الناظرة مىباشد .
قوله : نفى وجوب فعل وجودى : مانند نفى وجوب دعاء عند رؤية الهلال .
قوله : المسمّى بالدّرر النجفيّة : نام صحيح اين كتاب درّة نجفيّة مىباشد .
قوله : لاستلزام التكليف بدون الدّليل الحرج : زيرا مرجع جواز تكليف بدون بيان به اينستكه عقل به قبح عقاب بلا بيان حكم نمىكند و لازمه آن اينستكه اتيان بجميع محتملات واجب است اگرچه از علم اجمالى خالى باشند و پرواضح است لزوم اتيان به تمام محتملات و لو مشكوكات بشكوك بدوى مستلزم عسر و حرج است .
قوله : انّ منه ما يكون الخ : ضمير در « منه » به احتياط راجع است .