تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 74

مساهمون:

ص٧٤
ترجمه :

اشكال تناقض در اين مقام

سپس مرحوم مصنّف مىفرماين : بسا بر كسى كه بين تمسّك به آيه در اين مقام و ردّ شخصى كه به اين آيه براى عدم ملازمه بين حكم عقل و شرع جمع نموده ايراد و اشكال تناقض نموده‌اند . متمسّك براى ردّ عدم ملازمه بين دو حكم عقل و شرع گفته است : آيه شريفه عذاب فعلى را از مرتكب خلاف نفى نموده و نفى عذاب فعلى اعمّ است از اينكه استحقاق عقاب را عقلا داشته يا نداشته باشد . و صورت اشكال تناقض بر شخص مزبور كه بين دو امر يادشده جمع نموده چنين است : اخبار بنفى عذاب اگر دلالت كند بر اينكه شرعا تكليفى وجود ندارد پس وجهى براى ردّ استدلال جهت عدم ملازمه بين حكم عقل و شرع وجود ندارد و اگر اخبار مزبور چنين دلالتى نداشته باشد مجالى براى استدلال به آيه در مقام اوّل كه اثبات برائت در شبهه حكميّه ناشى از عدم نصّ است نمىباشد . شرح مقصود حاصل كلام در اينجا آنست كه برخى همچون اشاعره به آيه مذكور استدلال نموده‌اند كه بين حكم عقل و شرع تلازم وجود ندارد . مرحوم فاضل تونى در وافيه و پس از ايشان مرحوم وحيد بهبهانى در مقام ردّ استدلال ايشان برآمده و از عدم ملازمه بين حكم عقل و شرع جواب داده و گفته‌اند آيه بر اين امر دلالت ندارد و از طرفى همين دو بزرگوار آيه را دليل بر جريان برائت در مسئله مورد بحث قرار داده‌اند . مرحوم محقّق قمّى در قوانين در مقام ايراد بر صاحب وافيه و وحيد بهبهانى ( رهما ) مىفرماين : اين جمع از ايشان كه از طرفى به آيه جهت برائت استدلال نموده و از جانب ديگر فرموده‌اند آيه بر نفى ملازمه دلالت نداشته بلكه دالّ برآن مىباشد جمع بين متناقضين مىباشد .
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 74 | سيد محمد جواد ذهنى تهرانى