إِلَّا ما آتاها .
لكنّه لا ينفع فى المطلب ، لانّ نفس المعرفة باللّه غير مقدور قبل تعريف اللّه سبحانه ، فلا يحتاج دخولها الى ارادة الاعلام من الايتاء فى الآية و سيجيء زيادة توضيح لذلك فى ذكر الدّليل العقلى إن شاء الله تعالى .
و ممّا ذكرنا يظهر حال التّمسّك بقوله تعالى :
لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها .
ترجمه :
استدراك و تضعيف آن
بلى در روايتى كه از عبد الاعلى از مولانا ابى عبد اللّه عليه السّلام وارد شده چنين آمده است :
عبد الاعلى محضر مباركش عرض مىكند :
آيا مردم نسبت به معرفت به بارىتعالى مكلّف شدهاند .
حضرت مىفرماين : خير ، بر خدا است كه بيان نموده و خود را معرفى نمايد ، زيرا هيچ نفسى را حقتعالى مكلّف نمىكند مگر به قدر وسع و قدرتش ، و به احدى حضرتش سبحانه امر و فرمانى را متوجّه نمىسازد مگر آنكه او را برآن قادر و متمكّن قرار دهد .
ولى بايد بگوئيم : اين روايت نيز در مطلب ما نافع نبوده و به واسطه آن نمىتوان استدلال به آيه را توجيه نمود ، زيرا نفس معرفت به خالق متعال قبل از معرفى خودش سبحانه و تعالى امر غير مقدورى مىباشد پس به منظور ادخال معرفت در تحت آيه احتياجى به اين نيست كه از « ايتاء » اعلام اراده شود و به زودى در ارتباط با اين بحث توضيح و تفصيلى خواهد آمد كه انشاءالله آن را در ذكر دليل عقلى بيان خواهيم نمود .
و از آنچه ذكر نموديم حال تمسّك به آيه شريفه :
لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها
نيز معلوم و روشن مىشود .
شرح مقصود
حاصل فرموده مصنّف عليه الرّحمة در اين مقام آنست كه :
روايتى در اين مقام وارد شده است كه امام عليه السّلام در ضمن آن به