قوله : و الظّاهر انّ المراد به : يعنى مراد ابو المكارم به « ما لا يطاق » بنابراين الف و لام در « المراد » عوض از مضاف اليه بوده و در تقدير « مراد ابى المكارم » مىباشد و ضمير در « به » به ما لا يطاق راجع است .
قوله : الامتثال به : كلمه « الامتثال » مرفوع است تا نائب فاعل براى « لا يطاق » باشد و ضمير در « به » به ماء موصوله عود مىكند .
قوله : و اتيانه به قصد الطّاعة : كلمه « اتيانه » مرفوع است تا معطوف به « الامتثال » باشد .
قوله : كما صرّح به : ضمير در « به » به « الظّاهر » راجع مىباشد .
قوله : و الّا فنفس الفعل الخ : يعنى و لو لا هذا مراد ابى المكارم فلا يصحّ ان يراد بما لا يطاق نفس الفعل بدون ملاحظة قصد الطّاعة لانّ نفس الفعل بمجرّد عدم العلم لا يصير ممّا لا يطاق الخ .
قوله : و احتمال كون الغرض : كلمه « احتمال » مبتداء و « مدفوع » كه در چند سطر بعد واقع است خبر آن مىباشد .
قوله : مطلق صدور الفعل و لو مع عدم قصد الاطاعة : اين عبارت اشاره است به شقّ اوّل از احتمال كه متوهّم تقرير نمود و مراد ابو المكارم را ناظر به توصّليّات دانست .
قوله : و هذا ممكن من الشّاكّ : مشار اليه « هذا » كلّ واحد من صدور الفعل و لو مع عدم قصد الإطاعة و اتيانه بداعى حصول الانقياد مىباشد و مقصود از « شاكّ » شاكّ ملتفت در مقابل غافل است .
قوله : بانّه ان قام الخ : ضمير در « بانّه » به معناى « شأن » است .
قوله : اغنى ذلك : مشار اليه « ذلك » دليل بر وجوب اتيان شاكّ بفعل برجاء مطلوبيّت مىباشد .
قوله : و الّا لم ينفع الخ : كلمه « و الّا » يعنى و ان لم يقم دليل على وجوب الخ .
قوله : لكون الغرض منه : ضمير در « منه » به تكليف مجهول راجع است .
قوله : الحمل على الفعل مطلقا : چه مقصود اتيان فعل بداعى تحقّق حصول مطلوبيّت بوده يا مطلق صدور فعل و لو بدون قصد طاعت باشد .
قوله : و صدور الفعل من الفاعل الخ : كلمه « صدور الفعل » مبتداء و
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 244
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٤٤