سيّد ( ره ) فرموده يعنى اخبار معموله آن دسته از اخبارى باشند كه يا متواتر بوده و يا داراى قرائن علميّه باشند و ممكن است كه وجه آن فرموده شيخ باشد كه در عبارت ذيل نقل مىشود :
متن : و يحتمل كون الفارق بين ما عملوا و ما طرحوا مع اشتراكهما فى عدم التّواتر و الاحتفاف فقد شرط العمل فى احدهما دون الآخر على ما يدّعيه الشّيخ قدّس سرّه على ما صرّح به فى كلامه المتقدّم من الجواب عن احتمال كون عملهم بالاخبار لاقترانها بالقرائن .
ترجمه : و محتمل است كه فارق بين اخبار معموله و احاديث مطروحه اين باشد كه :
اين دو دسته از اخبار باهم در عدم تواتر مشتركند چنانچه هر دو فاقد قرائن مىباشند منتهى وجه عمل باخبار معموله آن است كه شرائط عمل در آنها وجود دارد يعنى اين دسته از اخبار به واسطه روات امامى و عادل نقل شدهاند و علّت طرح اخبار متروكه آنست كه شرط مزبور در آنها نبوده و ناقلين آنها افراد موثّق و مورد اعتماد نيستند چنانچه مرحوم شيخ فارق بين آنها را اينطور قرار داده و در جواب اين احتمال كه شايد وجه عمل اقتران و احتفاف به قرينه بوده و علّت ترك فقدان قرينه باشد بيان مزبور را تقرير فرمودهاند .
شرح مقصود و حاصل كلام آنكه مرحوم شيخ و سيّد قدّس سرّه هر دو در اصل عمل باخبار آحاد با هم متّحد هستند و بعدى ندارد كه بتوان بين دو بيانى كه از ايشان نقل شد جمع كرده و بگوئيم مراد هر دو يك چيز مىباشد به اين بيان :
مرحوم سيّد فرموده خبرى كه متواتر است يا محفوف به قرينه قطعى است مورد عمل و حديثى كه فاقد آن باشد بايد طرح شود .
و شيخ هم همين مراد و مقصود را به عبارت ديگر تقرير كرده و فرموده :
خبرى كه راوى آن امامى و عادل باشد و به صدورش اطمينان حاصل گردد حجّت و حديثى كه اينطور نباشد حجّت نيست و به عبارت ديگر :
نفس اينكه راوى خبر امامى و عادل بود خود قرينه دالّه بر صحّت خبر است
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 834
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٨٣٤