تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 755

مساهمون:

ص٧٥٥
ترجمه : تنبيه و نتيجه مرحوم مصنّف پس از نقل كلّيّه آياتى كه جهت حجّيت قول عادل به آن تمسّك شده و ذكر استدلالات اينك بعنوان تنبيه مىفرماين : آياتى كه ذكر شد بفرض آنكه هريك از آنها بر حجّيت خبر عادل دلالت كند معلوم باشد كه اين دلالت پس از مقيّد نمودن مطلق آنها كه شامل خبر عادل و غير عادل مىشود بمنطوق آيه نباء تحقّق مىيابد . و به عبارت ديگر : در بين آياتى كه گذشت برخى بطور مطلق خبر را حجّت قرار مىدهد اعم از آنكه از عادل صادر شده يا غير او آورده باشد و بعضى ديگر همچون آيه نباء صرفا خبر عادل واقعى يا خبر كسى را كه عادل واقعى از عدالتش خبر داده معتبر قرار مىدهد بلكه ممكن است بگوئيم : مفهوم آيه نباء به حكم غلبه و علّتى كه در ذيل آمده يعنى وقوع در ندامت و پشيمانى منصرف به صورتى است كه خبر عادل مفيد ظنّ اطمينانى باشد چنانچه با قطع به عدالت مخبر غالبا اين‌طور مىباشد .

نتيجه استدلال به آيات

در نتيجه بايد گفت حاصل مدلول آيات به ملاحظه مفهوم و آيه نباء چنين مىشود : خبر عادل واقعى به شرط آنكه افاده ظنّ اطمينانى كند حجّت و معتبر است و اين ظنّ همان وثوق و اطمينان مىباشد كه در لسان اصوليّون آمده . بلى اگر براى آيه نباء مفهوم قائل نشده فلذا دلالت مذكور را از آن منتفى بدانيم لازم است در مقام حكم صرفا به منصرف ساير آيات يعنى خبرى كه افاده وثوق و اطمينان مىكند اكتفاء نمود اگرچه مخبرش عادل نباشد .