تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 89

مساهمون:

ص٨٩
بخواند و پس از انجامش مأذون است كه نماز نافله نيز بجاى آورد . و حاصل كلام آنكه تا زمان بقاء اماره و استمرار جهل آثار واقع را بر مؤدّاى اماره مترتّب نموده و عملش را با واقع وفق بدهد ولى پس از كشف خلاف و احراز تخلّف اماره و اينكه آنچه بعنوان واقع انجام داده واقع نبوده و خيالى واهى بوده است بر او لازم و واجب مىباشد كه از به دو عمل به اماره و ترتيب آثار واقع برآن تمام آثار و لوازم را نقض كرده و كليّه اعمال را استيناف نمايد . شرح مقصود قوله : ثمّ انّ هذا كلّه الخ : مشار اليه « هذا » مجرّد تطبيق مؤدّاى اماره بر واقع و لزوم نقض آثار پس از كشف خلاف اماره مىباشد . و حاصل فرموده مصنّف ( ره ) اينست كه : ما چون در مبحث اجزاء امتثال اوامر ظاهرى را مقتضى اجزاء نمىدانيم ازاين‌رو در اينجا نيز مىگوئيم پس از احراز مخالفت اماره با واقع عمل انجام شده برطبق اماره و به عبارت ديگر : امتثال امر ظاهرى مجزى نبوده و بايد دوباره عمل را مطابق واقع منكشف بياورد فلذا ايراد و اشكالى به مقاله ما وارد نشده و قطعا بين ما و قائلين به تصويب فرق آن هم بطور وضوح و آشكار وجود دارد . امّا بنا برأى قائلين باجزاء چون فرقى بين آنها و مصوّبه مشاهد و محسوس نيست لاجرم كلام اين دسته از فقهاء اماميّه مورد انتقاد قرار گرفته و به آنها اشكال شده است كه چه فرقى بين رأى شما و طائفه مصوّبه است آنها نيز عمل باوامر ظاهرى را مجزى دانسته بلكه اساسا آن را واقع مىدانند و شما نيز عملا همين مسلك را داريد . بلى صرفا شما نام آن را امتثال امر ظاهرى گذارده ولى آنها به آن امر واقعى مىگويند ولى اين مقدار فرق وافى و كافى نيست .

توضيح و تفصيل

مؤلّف گويد : اصوليّون در امر ظاهرى شرعى اختلاف داشته و رأيشان بر دو قول مستقرّ شده : برخى امتثال آن را مجزى دانسته و اكثر آن را سبب اجزاء نمىدانند .