قوله : بل علم بوجوب الظّهر فى المستقبل : ضمير مستتر در « علم » به مكلّف عود نموده و كلمه « المستقبل » بكسر باء بوده و فتح آن از اغلاط مشهوره است .
قوله : على طبق عدم وجوبه فى نفس الامر : ضمير در « وجوبه » به عمل عائد است .
قوله : فاذا فقدت : ضمير مستتر در « فقدت » به اماره راجع است .
قوله : وجب حينئذ : يعنى حين فقدت الأمارة يا حين انكشاف وجوب الظّهر .
قوله : ما هو كبرى لهذا المعلوم : اشاره است به قياسى كه پس از ظهور وجوب ظهر تشكيل مىشود به اين طرز :
هذا ( يغنى نماز ظهر ) واجب و كل واجب الاتيان به لازم و يحرم تركه ، فالظّهر يجب الاتيان به و يحرم تركه .
قوله : الّا ما فات منها : ضمير در « منها » به آثار عود مىكند .
قوله : فقد تقدّم انّ مفسدة فواته : ضمير در « فواته » به « ما فات » راجع است .
قوله : فلو فرضنا العلم بعد خروج وقت الظّهر :
مؤلّف گويد :
مخفى نباشد كه اين فرض بر خلاف اصل فرض مىباشد كه از « و ان لم يستمرّ » شروع مىشود چه آنكه اصل فرض به قرينه آنكه « ان لم يستمرّ » در مقابل « ان استمرّ هذا الحكم الظّاهرى اعنى التّرخيص فى ترك الظّهر الى آخر وقتها » مىباشد در آنجائى است كه قبل از انقضاء وقت ظهر مكلّف ملتفت شود و بعدم وجوب جمعه و لزوم ظهر مطّلع گردد فلذا ما در ترجمه و شرح عبارت به همين نحو عبارت را شرح و تفصيل داديم .
قوله : اللّازم منه ترخيص ترك الظّهر : ضمير در « منه » به حكم الشّارع راجع است .
قوله : يتدارك بها : ضمير در « بها » به مصلحت عود مىكند .
متن : ثمّ ان قلنا انّ القضاء فرع صدق الفوت المتوقّف على فوات الواجب من حيث انّ فيه مصلحة لم يجب فيما نحن فيه ، لانّ الواجب و ان ترك الّا انّ مصلحته متداركة ، فلا يصدق على هذا التّرك الفوت .
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 82
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٨٢