قوله : لتعليل الفرق به : مقصود از « فرق » فرق بين عادل و فاسق بوده و ضمير در « به » به احتمال وقوع فى النّدم عود مىكند .
قوله : فعلمنا من ذلك : مشار اليه « ذلك » تقرير مزبور در معناى آيه نباء مىباشد .
قوله : لانّ هذا هو الّذى الخ : مشار اليه « هذا » نفى تعمّد كذب از عادل حين الاخبار مىباشد .
قوله : لا ناطته بالفسق و العدالة : ضمير در « لاناطته » به نفى تعمّد كذب راجع بوده كه در فاسق اين مناط نبوده ولى در عادل وجود دارد .
متن : و منه تبيّن عدم دلالة الآية على قبول الشّهادة الحدسيّة اذا قلنا بدلالة الآية على الاعتبار شهادة العدل .
ترجمه :
مرحوم مصنّف مىفرماين : از بيانى كه گذشت و گفتيم آيه شريفه نباء شامل اجماع منقول
به ملاحظه اينكه خبر در آن مبتنى بر حدس است نمىشود اين مطلب روشن و ظاهر مىگردد كه آيه شريفه بر قبول شهادت حدسى نيز دلالت ندارد اگرچه آن را از ادلّه اعتبار شهادت عادل نيز بدانيم .
مؤلّف گويد :
مقصود اينست كه ما آيه نباء را از ادلّه حجّيّت شهادت نمىدانيم برفرض قائل شويم كه آيه دلالت بر اعتبار شهادت عادل دارد منحصرا دلالت را در موردى بايد بدانيم كه مبناى شهادت بر امر حسّى استوار شده باشد نه حدسى و بيانش همان تقريرى است كه در اجماع منقول گذشت .
قوله : و منه تبيّن : ضمير در « منه » به تقرير عدم شمول آيه نسبت باخبار حدسى راجع است .
متن : فان قلت
انّ مجرّد دلالة الآية على ما ذكر لا يوجب قبوليّة الخبر ، لبقاء احتمال خطاء العادل فيما اخبر و ان لم يتعمّد الكذب ، فيجب التّبيّن فى خبر العادل ايضا ، لاحتمال