تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 326

مساهمون:

ص٣٢٦
و بهر تقدير قائلين به حجّيّت قول اهل لغت از باب ظنّ خاصّ متمسّك باتّفاق علماء بلكه جميع عقلاء شده و گفته‌اند : اتّفاق جملگى بر آنست كه در استعلام لغات و پى بردن بمعانى آنها بقول لغويين بايد رجوع نمود و بسيار از ايشان ديده شده كه در مقام احتجاج و استدلال به اقوال اهل لغت استشهاد كرده و اين امر مورد انكار احدى واقع نشده است و اين نيست مگر آنكه حجّيّت قول اين طائفه مفروغ عنه و مسلّم است . و از مرحوم سيّد در برخى كلماتش حكايت شده كه بر اين امر ادّعاى اجماع نموده بلكه از ظاهر كلام محكىّ وى اين‌طور استفاده مىشود كه اتّفاق مسلمين قاطبة برآن مىباشد .

كلام مرحوم فاضل سبزوارى

مرحوم فاضل سبزوارى در عبارتى كه از ايشان در اين مقام حكايت شده چنين فرموده : صحت مراجعه به اصحاب فنون و صنايع كه در صنعت خويش بارز و شاخص بوده و در فنّ خويش بارع و فوق‌العاده مىباشند از امورى است كه عقلاء جملگى برآن متّفق و در هر عصر و زمانى آن را همگى تصديق دارند « انتهى » .

مناقشه مرحوم مصنّف

مرحوم مصنّف در مقام انتقاد به اين دليل مىفرماين : قدر متيقّن از اين اتّفاق آنست كه بقول اهل لغت در جائى رجوع مىشود كه شرائط شهادت از حيث عدد و عدالت وجود داشته باشد نه آنكه بطور مطلق و بدون در نظر گرفتن اين شرائط به آن عمل كنند .

شاهد بر مدّعا

و شاهد بر اين مدّعا آنست كه مىگوئيم : مگر نمىبينى كه اكثر علماء ما در كسى كه از اهل رجال است عدالت را معتبر دانسته‌اند بلكه برخى از ايشان علاوه بر عدالت تعدّد را نيز شرط نموده‌اند .
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 326 | سيد محمد جواد ذهنى تهرانى