ولى پيش از شرح اين دو نكته مقدّمهاى در اينجا مىآوريم و آن اينست كه :
قرآن شريف در زمان حضرت نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اينطور كه فعلا مرتّب و منظّم است نبوده بلكه به صورتى متفرّق و پراكنده نزد اصحاب بود ازاينرو اصحاب در صدد جمعآورى آن برآمدند و چند قرآن به همّت آنها مرتّب شد و به صورت كتابى مؤلّف در آمد .
از جمله كسانى كه قرآن را جمع نمود وجود مقدّس مولانا امير المؤمنين عليه السّلام بود كه قرآن ايشان با قرآنهاى ديگر تفاوت بسيار داشت از جمله تفاوتها :
1 - ترتيب سورهها است چه آنكه در قرآن حضرتش سلام اللّه عليه سورههاى مكّى تمام بر مدنى مقدّم قرار داده شده .
2 - كلّيّه آيات منسوخه پيش از آيات ناسخه نوشته شده است .
و در محلّش مقرّر و مسطور است كه تمام آنچه بر سيّد بشر و سلطان الخلائق نازل شده است در آن قرآن جمع مىباشد .
و باز از جمله كسانى كه قرآن را جمع نموده ابو بكر و عمرو هستند كه به معاونت زيد بن ثابت و سعد بن العاص و عبد الرّحمن بن الحارث بن هشام و عبد اللّه بن زبير دست به اين عمل زده و از اماكن متفرّقه آن را جمع كردهاند گرچه عثمان در زمان خلافتش در آن تصرّفاتى نموده است .
و از كسانى كه باز بجمع قرآن اقدام نموده ابىّ بن كعب است كه قرآنش بتصريح اهل فنّ همچون سيوطى در « الاتقان » از حيث ترتيب با قرآن موجود تفاوت دارد .
بعد از ذكر اين مقدّمه بپردازيم به بيان دو نكتهاى كه وعده آن داده شد .
نكته اوّل تحريف و اقسام آن
تحريف عبارتست از تغيير در كلمه و آن انحائى دارد :
1 - زياد نمودن در يك كلمه يا جمله .
2 - نقص نمودن و كاهش دادن در آن .
3 - تبديل نمودن حرف يا كلمهاى را به حرف يا كلمه ديگر .