نعم : الاصل الاوّلي هى حرمة العمل بالظّنّ على ما عرفت مفصّلا ، لكن الخارج منه ليس خصوص ظواهر الاخبار حتّى يبقى الباقى ، بل الخارج منه هو مطلق الظّهور النّاشئ عن كلام كلّ متكلّم القى الى غيره للافهام .
ترجمه :
مقاله مرحوم مصنّف و اشكالات ايشان به سيّد صدر ( ره )
مرحوم مصنّف در مقام انتقاد و اشكال بكلام سيّد صدر مىفرماين :
در گفتار ايشان مواضعى چند به چشم مىخورد كه از نظر ما مورد مناقشه و اشكال است خصوصا آنجائىكه فرمود :
عمل بظواهر اخبار و جواز آن مستند به اجماع عملى يعنى سيره و عمل اصحاب مىباشد و سپس اضافه نمود كه اگر اين سيره در خصوص ظواهر اخبار نمىبود وى و اخبارىهاى ديگر در عمل به اين ظواهر نيز همچون ظواهر قرآن توقّف مىنمودند .
وجه اشكال
وجه اشكال ما در اين گفتار اينست كه :
واضح و روشن است كه عمل اصحاب ائمّه سلام اللّه عليهم اجمعين بظواهر اخبار و سيره ايشان بر اين امر مستند به دليل خاصّ شرعى كه از ناحيه معصومين عليهم السّلام به ايشان رسيده باشد نبوده بلكه عمل بظواهر اخبار از اين باب بوده كه اين امر در اذهان ايشان مركوز و ثابت بوده كه هر كلامى از هر متكلّمى وقتى بداعى افاده و استفاده صادر شود ظاهرش حجّت بوده و مىتوان به آن استناد جست اعم از اينكه كلام صادر از شارع مقدّس بوده يا از غير او باشد .
و بديهى است وقتى كلام الهى در قرآن را از اين قبيل دانسته و معتقد باشيم كه به منظور افاده و استفاده القاء شده آن هم در اين قاعده داخل بوده و مشمول امرى كه در اذهان حضرات مرتكز بوده مىشود و لاجرم اين قبيل ظواهر نيز همچون ظواهر اخبار حجّت و قابل اخذ مىگردد .