ب : فرضى كه چنين نباشد .
امّا فرض اوّل در آنجائى است كه عمل با اصل لفظى يا عملى مخالف باشد .
و اين خود به دو گونه است
ج : آنكه يك جهت از حرمت در آن بوده ازاينرو يك عقاب بيشتر ندارد .
د : آنكه دو جهت از جهات حرمت در آن جمع باشد فلذا عامل استحقاق دو عقاب دارد ، مثال و مورد تحقق اين صور در ترجمه گذشت و نيازى به تطويل نمىباشد .
قوله : و حاصله : يعنى حاصل اصلى كه ما تقرير نموديم .
قوله : فى رضاء الشّارع بالعمل به : ضمير در « به » به ظنّ راجعست .
قوله : تعبّد بالشّكّ : چون دليلى بر اعتبار ظنّ بحسب فرض وجود ندارد .
قوله : و هو باطل : ضمير « هو » به تعبّد بالشّك راجعست .
قوله : و امّا مجرّد العمل على طبقه : يعنى طبق ظنّ .
قوله : او العمليّة الدالّة الخ : مانند استصحاب و برائت .
قوله : قد يجتمع فيه : ضمير در « فيه » به عمل به ظنّ راجع است .
قوله : كما اذا عمل به : يعنى عمل بالظنّ .
قوله : ملتزما انّه حكم اللّه : ضمير در « انّه » به مظنون عود مىكند .
قوله : و كان العمل به مخالفا الخ : ضمير در « به » به مظنون راجع است .
قوله : و قد تحقّق فيه : يعنى در عمل به ظنّ .
قوله : كما اذا خالف الاصل : ضمير در « خالف » به عمل به ظنّ عود مىكند .
قوله : و لم يلتزم بكونه حكم اللّه : ضمير فاعلى در « لم يلتزم » به مكلّف راجع بوده و ضمير مجرورى در « بكونه » بمظنون عائد است .
قوله : و قد لا يكون فيه عقاب اصلا : ضمير در « فيه » به عمل به ظنّ عود مىكند .
قوله : كما اذا لم يلتزم بكونه حكم اللّه : ضمير در « لم يلتزم » به مكلّف و در « بكونه » به مظنون عود مىكند .
قوله : و لم يخالف اصلا : ضمير در « لم يخالف » به مظنون راجع است .
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 142
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٤٢