اللّهم الّا ان يكون فى تحصيل العلم حرج يلزم فى العقل رفع ايجابه بنصب امارة هى اقرب من غيرها الى الواقع او اصحّ فى نظر الشّارع من غيره فى مقام البدليّة عن الواقع و الّا فيكفى امضاؤه للعمل بمطلق الظّنّ كصورة الانسداد .
ترجمه :
مقاله برخى از عامه در تعبّد به خبر واحد و جواب مصنّف ( ره ) از ايشان
به برخى از علماء اهل سنّت چنين نسبت داده شده كه در مقابل مرحوم ابن قبه ايشان عمل بخبر واحد يا تعبّد بمطلق اماره غير علمى را واجب شمردهاند .
مقصود اين قائل از كلام مزبور احتمالا يكى از سه امر ذيلست :
1 - آنكه منظورش اين باشد كه در زمان انسداد بر شارع لازم باشد كه عمل به اماره را امضاء كند .
2 - آنكه مقصود اين باشد كه بر شارع لازم است در زمان انسداد طريق ظنّى را جعل و نصب نمايد .
3 - آنكه مرادش زمان انفتاح علم و تمكّن مكلّف از طريق علمى باشد .
اگر مقصود وى از وجوب و لزوم ايجاب تعبّد به اماره اين باشد كه در وقت عدم تمكّن از علم و بقاء تكليف عقل حاكم است كه شارع عمل مكلّف بظنّ را لازم است امضاء كند اين كلام متين و در كمال حسن است .
ولى اگر منظورش صورت دوّم بوده يعنى بخواهد بگويد در زمان انسداد بر شارع لازم است كه خصوص ظنّ و اماره غير علمى را طريق قرار دهد نمىتوان آن را پذيرفت زيرا پس از انسداد طريق علمى و مسدود شدن باب علم از دو حال خارج نمىباشد :
الف : آنكه طريق عقلى براى رسيدن بواقع موجود باشد .
ب : چنين طريقى در بين نباشد .
اگر در زمان انسداد طريق عقلى كه همان عمل به ظنّ بوده مسدود باشد به اين معنا كه عقل خود حاكم مستقلّ در اين مضمار نبوده و حكمى نداشت ، البتّه مىتوان كلام مزبور را تصديق نموده و بگوئيم :