به ملاحظه قبحش بر حكيم مستحيل و ممتنع مىباشد .
قوله : اى جواز المخالفة فيه : ضمير در « فيه » به التزام راجعست .
قوله : و لا يلتزمه احد : ضمير منصوبى در « يلتزمه » به تكليف من غير بيان عود مىكند .
قوله : و ان كان باحدهما المخيّر فيه : ضمير در « فيه » به « احدهما » عود مىكند .
قوله : فلا بدّ له من خطاب آخر : ضمير در « له » به « احدهما المخيّر » عود مىنمايد .
قوله : و هو مع انّه لا دليل عليه : ضمير « هو » به خطاب آخر راجع است .
قوله : لانّ الغرض من هذا الخطاب : يعنى خطابى كه دلالت بر تخيير بين احد المحتملين دارد .
قوله : و هو حاصل من دون الخطاب التّخييرى : ضمير « هو » به مضمون راجع است .
قوله : فيكون الخطاب طلبا للحاصل : مقصود از « خطاب » خطاب آخر است .
قوله : انّما يدّعى ثبوته : يعنى ثبوت خطاب تخييرى .
قوله : بان يقصد منه : يعنى يقصد من الخطاب التّخييرى .
قوله : فينحصر دفعه حينئذ : ضمير در « دفعه » به ادّعاء راجع بوده و مقصود از « حينئذ » حين هذه الدّعوى مىباشد .
قوله : فافهم : شايد اشاره باشد به اينكه اگر معناى ادلّه وجوب التزام به آنچه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آوردهاند اين باشد كه التزام به احكام به آن طور كه در واقع هستند لازم است پس در مورد علم تفصيلى التزام واجب مىشود و اين امر مستلزم دو اشكال است :
الف : آنكه قبلا گفتيم حتّى با علم تفصيلى به حكم دليلى بر لزوم التزام در دست نيست و بين اين دو كلام منافات و تهافت بسى روشن و ظاهر است .
ب : اشكال ديگر آنكه وقتى در فرض علم تفصيلى التزام به حكم معلوم لازم بوده در فرض حصول علم اجمالى بايد بنحو تخيير التزام باحدهما واجب باشد چه
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 285
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٨٥