و موجب اخذ به آن و طرح ديگرى است اگرچه انواع مختلف و انحاء گوناگونى هستند و مواردشان متعدّد بوده از قبيل :
1 - مرجّحات راوى خبر همچون وثاقت و فقاهت .
2 - مرجّحات نفس خبر مانند شهرت روائى .
3 - مرجّحات جهت صدور روايت نظير مخالفت مضمون خبر با فتواى عامّه .
4 - مرجّحات متن خبر مثل فصاحت الفاظ آن .
5 - مرجّحات مضمونى از قبيل موافقت مضمون آن با قرآن و فتواى اصحاب ( شهرت فتوائى ) .
و غير اين مزايا از مرجّحاتى كه موجب امتياز و مزيّت در يك طرف از اطراف تعارض مىباشند مخصوصا اگر قائل بتعدّى شده و در باب اخذ بترجيح نظر را منحصر به مزاياى منصوصه ننموده بلكه هر مزيّتى را موجب ترجيح بدانيم ولى در عين حال بايد بگوئيم :
اين مرجّحات باعث تقديم احد السّندين و ترجيح آن بر ديگرى و طرح طرف مرجوح مىباشد زيرا اخبار علاجيّه دلالت دارند كه روايت واجد مزيّت مقدّم بر فاقد است و مقتضاى اين دلالت طرح طرف مرجوح مىباشد و بموجب آن بايد ملتزم شويم تمام اين مزايا از مرجّحات احد السّندين بر ديگرى بوده و سبب حجّيّت فعلى راجح و طرح مرجوح بطور كلّى مىباشند و خلاصه آنكه :
جميع مرجّحات مذكور و غير آنها را بايد فقط از مرجّحات سند احد المتعارضين بر ديگرى دانست .
سؤال
بابن نتيجه نمىتوان ملتزم شد زيرا بسا دو روايت متعارض هر دو
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 1222
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٢٢٢