الذّكر بعد از فراغ از صحيح بودن منع از قياس بوده و مستشكل مىگويد :
پس از آنكه نهى از قياس را فى حدّ نفسه و با قطع نظر از حال انسداد پذيرفتيم اشكال آنست كه بعد از منسدّ بودن باب علم و علمى و تماميّت ساير مقدّمات و حكم عقل به حجّيّت طرق ظنّى چگونه بپذيريم كه منع شارع در اين حال نيز صحيح باشد و به عبارت ديگر :
صحّت منع از قياس فى حدّ نفسه و بخاطر غالب المخالفة بودن يا رجحان مفسدهاش بر مصلحت واقعيّه نافع در دفع اشكال نبوده و نمىتوان اين منع را به لحاظ مذكور شامل حال انسداد نيز قرار داد .
تحرير و شرح
قوله : انّه لا وقع للجواب : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » مىباشد .
قوله : لاجل كونه غالب المخالفة : ضمير در « كونه » به قياس راجع است .
قوله : بانّ العمل به : ضمير در « به » به قياس راجع است .
قوله : لبداهة انّه انّما يشكل بخروجه : ضمير در « انّه » به معناى شأن مىباشد و ضمير در « خروجه » به ظنّ قياسى راجع است .
قوله : عن صحّة المنع عنه : ضمير در « عنه » به ظنّ قياسى عود مىكند .
قوله : فى نفسه : يعنى با قطع نظر از حال انسداد .
قوله : بملاحظة حكم العقل : كلمه « بملاحظة » متعلّق است به « يشكل » .
قوله : و لا يكاد يجدى صحّته : ضمير در « صحّته » به منع راجع است .
قوله : كذلك : يعنى فى نفسه .
قوله : فى صحّته بهذا اللّحاظ : ضمير در « صحّته » به نهى راجع بوده و مقصود از « هذا اللّحاظ » لحاظ انسداد مىباشد .