متن : و امّا عن الاجماع :
فبأنّ المحصّل منه غير حاصل و المنقول منه للاستدلال به غير قابل خصوصا فى المسألة كما يظهر وجهه للمتأمّل .
مع انّه معارض بمثله و موهون بذهاب المشهور الى خلافه .
ترجمه : و امّا جواب از اجماعى كه ادّعاء شد مىگوئيم :
اجماع مزبور يا محصّل بوده و يا منقول .
اگر گفته شود كه اجماع ياد شده محصّل است ، مىگوئيم اساسا هيچيك از اجماعات ادّعاءشده از سنخ اجماع محصّل نبوده و تحصيل اجماع اصلا ممكن نيست .
و اگر بگويند : اجماع مذكور از قبيل اجماعات منقوله است ، مىگوئيم :
تمسّك باجماع منقول كه مفيد علم و يقين نيست براى استدلال قابليّت نداشته مخصوصا در مسئله مورد بحث كه از مسائل اصولى است و تحصيل آن مىبايد از طريق دليل قطعى صورت گيرد .
از اين گذشته اجماع ادّعاء شده معارض به مثل مىباشد يعنى دستهاى ديگر از حضرات ادّعاء كردهاند كه بر حجّيّت خبر واحد اجماع منعقد است و همين مقدار كه مشهور علماء قائل به حجّيّت اخبار آحاد هستند كافى است در اينكه اجماع مورد استدلال سست و بىپايه تلقّى گردد .
تحرير و شرح
قوله : فبأنّ المحصّل منه : ضمير در « منه » به اجماع راجع است چنانچه ضمير در « المنقول منه » نيز چنين مىباشد .
قوله : خصوصا فى المسألة : يعنى مسئله حاضر كه مسئله اصوليّه مىباشد .