كه در عبادات محتمل الوجوب احتياط امرى است غيرممكن .
در رفع اين اشكال چهار بيان ايراد شده كه مرحوم مصنّف آنها را نقل فرموده ولى تنها يكى را انتخاب فرموده است و خلاصه اين چهار بيان و تقرير چنين است :
[ چهار بيان در رفع اين اشكال ]
بيان اوّل
بدون ترديد احتياط امر مستحسن و پسنديدهاى است حتّى در مورد بحث يعنى عبادت محتمل الوجوب به اين معنا كه عقل حكم به حسن احتياط حتّى در محلّ كلام مىنمايد و به مقتضاى تلازم بين حكم عقل و شرع مىتوانيم امر شارع را نيز كشف كرده و بدين ترتيب عمل را مأمور به بامر شرعى محسوب كنيم و با اين بيان اشكال عدم امكان احتياط بر طرف مىشود چه آنكه اساس آن نبودن امر شرعى بوده كه آن را با اين بيان بر طرف ساختيم .
اشكال مرحوم مصنّف
مرحوم مصنّف در مقام اشكال به اين بيان فرمودند :
لازمه اين تقرير دور مىباشد زيرا احتياط در صورت وجود امر مىباشد و به عبارت ديگر مورد اجراء آن در جائى است كه امر شرعى موجود بوده و باصطلاح شكّ در مكلّف به باشد نه در اصل تكليف لذا مىتوان گفت كه احتياط از ثبوت امر مؤخّر است حال اگر بخواهيم امر را نيز از آن مؤخّر بدانيم دور پيش مىآيد .
بيان دوّم
بدون شكّ مكلّف وقتى عمل محتمل الوجوب را احتياطا انجام دهد با كسى كه رأسا تركش كند فرق داشته و فرقشان در اين است كه محتاط را