معلوم باشد آنچه گفته شد تنها در صورتى نيست كه دليل لا ضرر را حاكم بر ادلّه اوّليّه بدانيم بلكه مطلقا در فرض دوّم دليل لا ضرر را بايد مقدّم نمود و لو به ملاحظه اينكه لا ضرر نظرى به حكم اوّلى ندارد قائل به حكومتش بر دليل حكم اوّلى نشويم .
تحرير و شرح
قوله : انّ الحكم فى المورد : مقصود از « حكم » حكم اوّلى مىباشد .
قوله : بل بنحو العلّيّة التّامّة : مانند مورد نفوس مثلا زيد را اگر ظالمى اكراه كرد كه عمرو را بكشد و در صورت ترك قتل ضررى به او وارد مىكند كه قابل تحمّل برايش نيست در اينجا حديث لا ضرر نمىتواند قتل عمرو را براى زيد تجويز كند بلكه حكم اوّلى آنكه حرمت باشد همچنان بقوّت خودش باقيست .
قوله : مطلقا : يعنى به ملاحظه هر عارضى از عوارض كه باشد .
قوله : بسبب دليل حكم العارض : حكم العارض مانند حكمى كه از قبل لا ضرر آمده است .
قوله : المخالف له : ضمير در « له » به حكم اوّلى راجع است .
قوله : فيقدّم ذاك العنوان : يعنى عنوان اوّلى .
قوله : على دليله : ضمير مجرورى به « لا ضرر » راجع است .
قوله : للزم الاغماض عنها : ضمير در « عنها » به ادلّه احكام اوّلى راجع است .
قوله : بسببه : يعنى بسبب حكم العارض مانند حكمى كه از ناحيه ضرر مىآيد .
قوله : حيث كان اجتماعهما : ضمير تثنيه در « اجتماعهما » به لا ضرر و
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 773
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٧٧٣