اينطور نيست كه هركدام از نمازهاى ياد شده سبب براى تفويت واجب فعلى باشند منتهى مىتوان گفت نماز اتيانشده ضدّ آن نمازى است كه در واقع واجب است و در جاى خود تحقيق آن را نمودهايم كه ضدّ واجب مثل ضدّ نماز قصر كه تمام باشد و عدم ضدّ ضدّ يعنى عدم ضدّ نماز قصر باهم متلازم بوده و اصلا توقّفى بينشان نيست يعنى صحيح نيست كه بگوئيم چون تمام كه ضدّ واجب يعنى قصر است موجب فوت آن مىباشد پس عدمش ( يعنى عدم تمام ) مقدّمه براى نفس ضدّ ( يعنى قصر ) محسوب شده در نتيجه قصر موقوف است بر عدم تمام و بدين ترتيب تمام حرام مىگردد .
تحرير و شرح
قوله : كلّ منهما : يعنى كلّ من الاتمام و الاخفات مثلا .
قوله : فى موضع الآخر : يعنى فى موضع القصر و الجهر .
قوله : و ما هو سبب لتفويت الواجب الخ : اين عبارت اشاره است به كبراى دليل و صورت قياس چنين است :
هركدام از اتمام و اخفات مثلا در جاى قصر و جهر موجب تفويت واجب واقعى مىباشند ( صغرى ) و آنچه باعث تفويت واجب واقعى گردد حرام است .
قوله : ليس سببا لذلك : ضمير در « ليس » به كلّ منهما راجع بوده و مشاراليه « ذلك » تفويت واجب فعلى و واقعى مىباشد .
قوله : غايته : يعنى غاية التّقرير هاهنا .
قوله : انّه يكون مضادّا له : ضمير در « انّه » به فعل مأتى به و در « له » به مأمور به عود مىكند .
قوله : انّ الضّدّ : مقصود وجود احد الفعلين همچون قصر و تمام مىباشد .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 747
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٧٤٧