تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 706

مساهمون:

ص٧٠٦
تمكّن از چيز ديگر ساقط نمىشود . و همچنين از فرموده ديگر آن جناب كه مىفرمايد : ما لا يدرك الخ : يعنى چيزى كه تمامش درك نمىشود نبايد كلّ آن ترك گردد .

مناقشه مرحوم مصنّف در دلالت دليل اوّل

مرحوم مصنّف مىفرماين : دلالت دليل اوّل بر وجوب باقى اجزاء مبتنى است بر اينكه كلمه « من » به معناى تبعيض باشد نه بيانيّه و نه به معناى « باء » چه آنكه با تقدير آن به معناى « تبعيض » حديث را بايد اين‌طور معنا نمود : زمانى كه به آوردن چيزى مأمور شديد پس هر قدرى از آن را كه استطاعت و قدرت داشتيد بياوريد لذا در مورد بحث پس از عاجز شدن از يك يا دو جزء مثلا چون اجزاء ديگر مقدور مىباشند بر مكلّف لازمست آنها را بياورد . و بدين ترتيب بحديث شريف مىتوان استدلال كرد ولى بايد توجّه داشت كه ظهور كلمه « من » در تبعيض اگرچه امرى است غير مخفى بلكه روشن و آشكار ولى در عين حال مىتوان اظهار نمود : تبعيض يا بحسب افراد بوده و يا به ملاحظه اجزاء مىباشد : مقصود از تبعيض بحسب افراد آنست كه مصاديق و افراد متعدّدى در حقّ مكلّف واجب باشند كه وى از آوردن و امتثال برخى از آنها متمكّن باشد حال بوى مىگويند : وقتى بر امتثال پاره‌اى از افراد قادر و مستطيع بودى همان‌ها را بياور . و مراد از تبعيض به ملاحظه اجزاء آنست كه مركّبى كه اجزاء متعدّد دارد