است و اين معنا حاصل نمىشود مگر آنكه از تمام مصاديق مشتبه اجتناب نمايد لاجرم اين احتياط و ترك مشتبهات عقلا لازم و واجب است .
تحرير و شرح
حاصل فرموده مرحوم مصنّف در اين استدراك آنست كه :
گفته شد اگر معناى نهى طلب ترك شىء بطور اجتناب از طبيعت و صرف الوجود باشد از تمام مصاديق معلوم و مشتبه منهىّ عنه بايد احتياط نمود .
امّا اگر معناى نهى را طلب ترك كلّ فرد فرد بطور مستقلّ و علىحدّه دانستيم حكم آنست كه صرفا ترك افراد معلوم الفرديّه لازم و واجب است امّا در مصاديق مشتبه مىتوان با اصالة البراءة آنها را مرتكب شد .
قوله : ترك كلّ فرد منه : ضمير در « منه » به شىء منهى راجع است .
قوله : ما علم انّه فرد : ضمير در « انّه » به ماء موصوله راجع است .
قوله : بما علم انّه مصداقه : ضمير در « انّه » به ماء موصوله برمىگردد .
قوله : او كان الشّيء مسبوقا بالتّرك : يعنى اگرچه معناى نهى طلب ترك طبيعت و صرف الوجود باشد .
قوله : و الّا لوجب الاجتناب عنها : كلمه « و الّا » يعنى و اگر نهى به معناى طلب ترك كلّ فرد فرد بطور علىحدّه نبوده و مسبوق به ترك نيز نباشد و ضمير در « عنها » به افراد مشتبه عود مىكند .
قوله : كذلك يحرز ترك الحرام به : ضمير در « به » به اصل راجع است .
قوله : جواز الاقتحام فيه : ضمير در « فيه » به فرد مشتبه راجع است .
قوله : وجوب التّحرّز عنه : ضمير در « عنه » به فرد مشتبه عود مىكند .
قوله : وجوب التّحرّز عنه : ضمير در « عنه » به فرد مشتبه عود مىكند .
قوله : و لا يكاد يحرز : ضمير در « يحرز » به التّرك اللّازم راجع مىباشد .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 599
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٩٩