يشكّ معه فى تركه الّا اذا كان مسبوقا به ليستصحب مع الاتيان به .
ترجمه :
امر سوّم
معلوم است وقتى نهى از چيزى معنايش طلب ترك آن در زمان يا مكانى بوده بهطورى كه اگر فعل منهى در آن زمان يا مكان و لو براى يك دفعه يافت شود مكلّف را ممتثل و مطيع نخوانند بر وى لازم و واجب است كه به واسطه اجتناب تامّ و احتياط كامل احراز كند بطور كلّى فعل منهى را ترك نموده اگرچه اين احراز بالوجدان نبوده بلكه به واسطه اصل باشد ، بنابراين جايز نيست شىء را بياورد كه با اتيان آن شكّ كند در ترك فعل منهى مگر وقتى كه اتيان مزبور مسبوق به ترك منهى بوده كه در اين صورت با آوردن و انجام فعل اگر شكّ در ترك منهى نمود مىتواند به كمك استصحاب ترك اين معنا را احراز نمايد .
تحرير و شرح
حاصل فرموده مرحوم مصنّف اينست كه :
اگر مطلوب از نهى ترك فعل و اعدام صرف الوجود شىء باشد بهطورىكه مولى از وجود منهى بطور كلّى بيزار باشد يعنى در هر مكان و هر زمانى كه تحقّق يابد موجب برانگيختن خشم و بغض وى گردد پرواضح است بر مكلّف لازمست تمام افراد و مصاديق آن را ترك نمايد بهطورىكه اگر فردى را ايجاد كند ممتثل و مطيع شمرده نشده اگرچه باقى مصاديق را ترك كرده باشد فلذا در خطاب لا تشرب الخمر زمانى مكلّف را مطيع خوانند كه از به دو تكليف تا انتهاى عمر در هيچ مكان و زمانى لب بشرب خمر باز نكند و بديهى است براى احراز چنين امتثال و احرازى بر وى لازم و فرض است كه از هر فرد و مصداقى كه با انجام آن شكّ در تحقّق مطلوب پيدا مىكند بايد