به مردم خبر دهد با اينكه خود پيامبر يا ولىّ مىدانند خداوند براى مدّتى ديگر آن را محو مىنمايد يا احيانا به واسطه احاطه نداشتن به تمام آنچه در علم حقتعالى گذشته از آن اطّلاع ندارند و بهر تقدير پيامبر و ولىّ از اين جهت به ثبوت آن اخبار مىكنند كه در حال وحى يا الهام نفس زكيّه ايشان ارتقاء يافته و بعالم لوح محو و اثبات متّصل گشته و بدين ترتيب بر ثبوت آن واقف گرديدهاند ولى از طرف ديگر چون بر معلّق بودن آن بر امرى كه واقع نشده يا بر موانع از آن مطّلع نيستند لاجرم از محو و زوال آن در آينده اطّلاعى ندارند چنانچه حقتعالى در قرآن مجيدش مىفرمايد :
يمحو اللّه ما يشاء و يثبت و عنده امّ الكتاب .
تحرير و شرح
قوله : به غير ذاك المعنى : مقصود از « ذاك المعنى » معنائى است كه مستلزم محال مىباشد .
قوله : مع علمه بانّه يمحوه : ضمير در « علمه » به نبىّ و ولىّ راجع است ضمير در « بانّه » به حقتعالى عود مىكند .
قوله : و انّما يخبر به : ضمير در « يخبر » به نبىّ يا ولىّ عود مىكند .
قوله : و لم يطّلع على كونه معلّقا : ضمير در « كونه » به ما يخبر به راجع است .
قوله : على امر غير واقع : يعنى غير واقع فعلا فى الخارج .
قوله : او عدم الموانع : يعنى و لم يطّلع على عدم الموانع .
قوله : يمحو اللّه ما يشاء و يثبت الآية : سوره رعد آيه 39 .
متن : نعم ، من شملته العناية الالهيّة و اتّصلت نفسه الزكيّة بعالم لوح المحفوظ الّذى هو من اعظم العوالم الرّبوبيّة و هو امّ الكتاب ينكشف عنده الواقعيّات على ما هى عليها كما ربّما يتّفق لخاتم الانبياء و لبعض الاوصياء و
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 1940
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٩٤٠