جامع بين افرادى است كه بدون شبهه مصداق عامّ مىباشند تا بدين ترتيب در مقام اثبات احكام مربوطه به آنها به وسيله مفهوم مزبور بافراد ياد شده اشاره نمايند نه آنكه مقصود بيان حقيقت و ماهيّت عامّ باشد زيرا پس از آنكه موضوع بحث و محلّ كلام روشن و واضح بود ديگر غرضى بدانستن حقيقت عامّ تعلّق نگرفته تا درصدد معرّفى آن برآيند چه آنكه هيچگاه مفهوم و حقيقت عامّ مورد صحبت نبوده و از احكام آن سخنى در بين نيامده بلكه از احكام افراد عامّ بحث مىشود و چنانچه گفتيم افراد آن واضح و روشن مىباشد .
تحرير و شرح
مرحوم مصنّف در عباراتى كه ذكر شد به چند نكته اشاره نمودهاند كه شرح آنها چنين است :
نكته اوّل [ تعاريف مختلف براى عام ]
حضرات اصوليّون براى عامّ تعاريف مختلفى نمودهاند كه از جمله دو تعريف ذيل مىباشد :
الف : تعريفى است از مرحوم شيخ بهائى كه فرموده :
العامّ هو اللّفظ الموضوع للدّلالة على استغراق اجزائه او جزئيّاته .
يعنى : عامّ عبارتست از لفظى كه وضع شده تا دلالت كند بر شمولش نسبت بجميع اجزاء يا تمام مصاديق و افراد تعبير به « اجزائه » و « جزئيّاته » اشاره به دو قسم عموم يعنى عموم جمعى و عموم افرادى مىباشد .
ب : تعريفى است كه مرحوم صاحب فصول از برخى نقل فرموده و آن اينست :
العامّ هو اللّفظ المستغرق لما يصلح له .
يعنى : عامّ عبارتست از لفظى كه شامل آنچه عام براى آن صلاحيت