نكته اوّل
در جمله : صوموا الى اللّيل يا سهرت اللّيل حتّى الصّباح و امثال اين تراكيب سه ركن وجود دارد :
الف : غايت و آن عبارتست از مدخول ادات يعنى « اللّيل » در مثال اوّل و « الصّباح » در مثال دوّم .
ب : ادات غايت يعنى « الى » در اوّل و « حتّى » در دوّم .
ج : مغيّا و آن عبارتست از حكم چه به صورت جمله انشائى بوده همچون « صوموا » در مثال اوّل و يا در لباس اخبار باشد نظير « سهرت » در مثال دوّم .
نكته دوّم
اختلافست در اينكه غايت در مغيّا داخل بوده يا از آن خارج است برخى باوّل و بعضى به دوّم قائل شدهاند .
قائلين به دخول در مثال : صوموا الى اللّيل مىگويند روزه روز واجب بوده و آن ادامه داشته حتّى شب نيز در آن داخل است و مكلّف بايد شب را نيز صائم باشد .
و منكر اين دخول يعنى كسانى كه غايت را از مغيّا خارج مىدانند مىگويند روزه تا ابتداء شب لازم و از آن ببعد واجب نيست .
با توجّه به اين دو نكته اكنون مىگوئيم :
بنا بر قول كسانى كه غايت را در مغيّا داخل مىدانند نزاع را بايد اينطور طرح نمود غاياتى كه در قضايا واقع مىشوند آيا بر ارتفاع حكم از بعد از غايت دلالت داشته يا دلالت ندارند به اين معنا كه نفس غايت بنا بر رأى طرفين در مغيّا داخل است منتهى قائلين بمفهوم مىگويند حكم مغيّا از بعد از غايت منتفى است و منكرين مفهوم معتقدند كه بعد از غايت نيز داراى حكم مغيّا و غايت مىباشد .