قوله : انّه ينقسم باعتبار آخر : ضمير در « انّه » و « ينقسم » به واجب راجع است .
قوله : الى ما يتعلّق وجوبه بالمكلّف : ضمير در « وجوبه » به ماء موصوله راجع است .
قوله : و لا يتوقّف حصوله على امر غير مقدور له : ضمير در « حصوله » به ماء موصوله و در « له » به مكلّف راجع است .
قوله : كالمعرفة : يعنى معرفت در اصول دين و بعبارت ديگر معارف خمس كه عبارتند از :
توحيد ، عدل ، نبوّت ، امامت و معاد چه آنكه عرفان بهريك لازم و واجب بوده و وجوب مقيّد و مشروط بامرى كه در اختيار مكلّف نباشد همچون وقت و زمان نيست .
قوله : و ليسمّ منجّزا : ضمير نائب فاعلى در « ليسمّ » به ماء موصوله راجع است .
قوله : الى ما يتعلّق وجوبه به : ضمير در « به » به مكلّف راجع است .
قوله : و يتوقّف حصوله على امر غير مقدور له : ضمير در « حصوله » به ماء موصوله در « ما يتعلّق وجوبه » راجع است و ضمير مجرورى در « له » به مكلّف عود مىكند .
قوله : و ليسمّ معلّقا : ضمير نائب فاعلى به « ما يتعلّق وجوبه » عود مىكند .
قوله : فانّ وجوبه : يعنى وجوب حجّ .
قوله : او خروج الرّفقة : كلمه « رفقه » مثلّث الفاء بوده يعنى « راء » را بضمّ و كسر و فتح ميتوان قرائت نمود چنانچه جمع آن نيز « رفاق » و « ارفاق » و « رفق » مىباشد به معناى همسفر و قافله .
قوله : و يتوقّف فعله على مجيئ وقته : ضمير در « فعله » به واجب معلّق راجع است چنانچه ضمير در « وقته » نيز چنين مىباشد .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 807
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٨٠٧