ممّا هو من قبيل الموضوع فى هذه السّالبة ، فيوقع نفسه بالاختيار فى المهلكة او يدخل الدّار ، فيعالج بشرب الخمر و يتخلّص بالخروج او يختار ترك الدّخول و الوقوع فيهما لئلّا يحتاج الى التّخلّص و العلاج .
ترجمه :
ظهور حال در شرب خمر
مرحوم مصنّف ميفرمايند :
و از تقريرى كه براى حرمت خروج از ملك غصبى نموديم حال شرابى كه بعنوان معالجه و به جهت تخلّص از هلاكت آشاميده مىشود معلوم شده و آن اينستكه ميگوئيم :
شرب خمر جهت تخلّص از هلاكت در صورتى كه اضطرار به آن ناشى از سوء اختيار و مستند به عصيان نباشد در تمام حالات و جميع ازمان مطولب و محبوب است بخلاف فرضى كه زمينه براى شرب آن بواسطه سوء اختيار فراهم شده باشد چه آنكه در اين صورت بحرمت خود باقى است اگر چه عقل مكلّف را از باب ارشاد موظّف و ملزم به اين مىكند كه از بين ارتكاب حرام و تركش هركدام كه مهمّتر و غرض در آن اعظم است اولى به رعايت بوده و شايسته اختيار مىباشد .
نتيجه كلام
پس در نتيجه بايد گفت :
كسى كه ارتكاب امرى را كه منجر به هلاكت نفس يا شرب خمر مىشود اگر به منظور واقع نشدن در اشدّ محذورين ترك نمايد در حقّش صادق است گفته شود :
اين شخص هردو محذور را ترك نموده اگر چه اين ترك بخاطر آن صادق باشد كه فعلى را كه منجر بيكى از آن دو است ترك كرده يعنى صدق ترك مسبّب به صدق ترك سبب مىباشد همانطوريكه در تمام افعال توليدى و