مىباشد .
د : قيد و خصوصيّت مزبور از افعال و امور غير اختياريّه است چنانچه گفته مىشود :
اكرم الزّراع ان تمطر السّماء چه آنكه قيد يعنى باريدن و امطار از امورى است كه در اختيار بندهگان نميباشد .
در صورت اوّل كه قيد اختيارى است باز از دو نحو خارج نيست :
ه : قيد مزبور نيز همچون مقيّد مورد تكليف باشد چنانچه مولى به بندهاش ميگويد :
وقتى براى خريد ببازار مىروى زيد را اكرام نما كه در اينمثال هم اكرام و هم رفتن ببازار جهت خريد جنس مورد تكليف ميباشند .
و : قيد مورد تكليف نبوده بلكه صرفا مقيّد متعلّق طلب است چنانچه گفته مىشود :
اگر زيد را ديدى اكرامش بنما كه رؤيت زيد مورد تكليف نبوده بلكه صرفا اكرام مطلوب مىباشد .
پرواضح است در تمام انحاء و اقسام انشاء طلب منجّز و بدون قيد بوده و آنچه مقيّد و مشروط است مطلوب بوده كه همان مادّه طلب مىباشد .
قوله : امّا لزوم كونه من قيود المادّة : ضمير در « كونه » به شرط راجع است .
قوله : و التفت اليه : ضمير در « اليه » به شيئ راجع است .
قوله : فامّا ان يتعلّق طلبه به اولا يتعلّق به طلبه : ضمير در « طلبه » به عاقل و در « به » به شيئ عود مىكند .
قوله : لا كلام على الثّانى : مقصود از « ثانى » صورتى است كه شيئ مورد طلب واقع نشود .
قوله : موردا لطلبه و امره : ضمير در « طلبه » و « امره » به عاقل راجع
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 774
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٧٧٤