و واجب موقّت نيز بر دو قسم مىباشد :
ج : آنكه زمان مأخوذ در آن به قدر فعل واجب بوده كه در اينفرض به آن واجب مضيّق گويند .
د : آنكه زمان از فعل بيشتر و وسيعتر باشد كه در اين صورت آن را واجب موسع خوانند .
تحرير و شرح
قوله : لا يخفى انّه : ضمير منصوبى در « انّه » به معناى « شأن » است .
قوله : و ان كان الزّمان ممّا لا بدّ منه عقلا فى الواجب : ضمير در « منه » به زمان راجع است .
مؤلّف گويد :
وجه ضرورى بودن زمان در واجب اينستكه واجب از افعالى بوده كه در زمره زمانيّات داخل ميباشند و اساسا كلّيّه اشياء اعمّ از حركات و سكنات كه در اينعالم واقعند زمانب بوده يعنى واقع در زمان ميباشند و عقلا انفكاك ظرف از مظروف در عالم وجود عينى و خارجى امر مستحيل و غير ممكنى مىباشد .
قوله : الّا انّه تارة ممّا له دخيل فيه شرعا : ضمير در « انّه » به زمان و در « له » به ماء موصوله و در « فيه » به واجب راجع مىباشد .
قوله : فيكون موقّتا : ضمير در « يكون » به واجب عود مىكند و مثال واجب موقّت مانند روزه .
قوله : لا دخل له فيه : ضمير در « له » به زمان و در « فيه » به واجب راجع است .
قوله : فهو غير موقّت : ضمير « هو » به واجب راجع مىباشد و مثال واجب غير موقّت مانند امر بمعروف و نهى از منكر .
قوله : المأخوذ فيه : ضمير در « فيه » به موقّت راجع است .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 1216
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٢١٦