قوله : و بقائه على ما هو عليه : ضمير در « بقائه » به غير اهمّ راجعست چنانچه ضمير در « ما هو » نيز به آن عود مىكند و ضمير در « عليه » به ماء موصوله برميگردد .
قوله : من المصلحة : بيان است از ماء موصوله .
قوله : لو لا المزاحمة : يعنى اگر مزاحمت اهمّ نمىبود اتيان به مهمّ داراى مصلحت و محصّل غرض مىبود .
قوله : و انّ الاتيان به : يعنى اتيان به مهمّ .
قوله : فيذهب بها بعض ما استحقّه من العقوبة : ضمير در « بها » به مثوبت راجع مىباشد و ضمير فاعلى در « استحقّه » به مكلّف و ضمير مفعولى به ماء موصوله عود كرده و « من العقوبة » بيان است براى « ماء موصوله » .
قوله : لا انّه امر مولوىّ : ضمير در « انّه » به امر به غير اهمّ راجع است .
قوله : كالامر به : ضمير در « به » به اهمّ عود مىكند .
متن :
ثمّ انّه لا اظنّ ان يلتزم القائل بالتّرتّب بما هو لازمه من الاستحقاق فى صورة مخالفة الامرين لعقوبتين ، ضرورة قبح العقاب على ما لا يقدر عليه العبد و لذا كان سيّدنا الاستاد قدّس سرّه لا يلتزم به على ما هو ببالى و كنّا نورد به على التّرتّب و كان بصدد تصحيحه .
ترجمه :
اشكال ديگر به قاعده ترتّب
سپس مرحوم مصنّف در مقام ايراد و اشكال ديگر بقاعده ترتّب ميفرمايند :
گمان نميكنم قائلين به ترتّب به آنچه لازمه اين قاعده هست ملتزم باشند زيرا مقتضاى تقريرى كه در اين قاعده مينمايند اينستكه مكلّف اگر هردو امر يعنى امر باهمّ و امر بمهمّ را مخالفت نموده و در مثال مذكور نه ازاله نجاست از مسجد نمود و نه نماز بجاى آورد مىبايد مستحقّ دو عقاب باشد و
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 1142
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١١٤٢