قوله : و استحالة طلبه : يعنى طلب محال .
قوله : لا تختصّ به حال : مثل حالى كه منشاء آن عدم سوء اختيار باشد .
قوله : دون حال : مثل حالى كه زمينه آن را سوء اختيار فراهم كرده باشد .
قوله : و الّا : يعنى و اگر چنين طلبى ممكن باشد و در استحالهاش بتوان تخصيص داد .
قوله : لصحّ : يعنى لصحّ طلب الضّدّين .
قوله : فيما علّق : يعنى علّق طلب الضّدّين .
قوله : على امر اختيارى : مانند اكرام زيد در مثال گذشته .
قوله : مع انّه محال : ضمير در « انّه » به تعليق طلب ضدّين بر امر اختيارى راجع است .
متن :
قلت
فرق بين الاجتماع فى عرض واحد و الاجتماع كذلك ، فانّ الطّلب فى كلّ منهما فى الاوّل يطارد الآخر بخلافه فى الثّانى ، فانّ الطّلب به غير الاهمّ لا يطارد طلب الاهمّ ، فانّه يكون على تقدير عدم الاتيان بالاهمّ ، فلا يكاد يريد غيره على تقدير اتيانه و عدم عصيان امره .
ترجمه :
سؤال و اشكال
فرق است بين اجتماع طلب ضدّين در عرض هم نسبت بموردى با اجتماعش در مورد ديگر ، زيرا در صورت اوّل طلب نسبت بهركدام از ضدّين طارد و مانع از ديگرى است بخلاف طلب در مورد دوّم چه آنكه طلب متعلّق به غير اهمّ طارد و مانع از طلب متوجّه باهمّ نيست زيرا طلب مهمّ بفرض نياوردن اهمّ بوده در نتيجه در صورت آوردن اهمّ آمر غير آن را طلب ندارد و بفرض عدم عصيان غير از طلب اهمّ طلب ديگرى وجود ندارد تا مطارد و منافى با آن باشد .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 1133
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١١٣٣