مقدّمه كه مسئله فقهى و فرعى است ميتوان اصل را جارى كرد و مقصود از اصل جارى استصحاب مىباشد .
قوله : فالاصل عدم وجوبها : يعنى وجوب مقدّمه .
قوله : و توهّم عدم جريانه : يعنى جريان استصحاب .
قوله : من قبيل لوازم الماهيّة : لوازم ماهيّت همچون زوجيّت كه لازمه ماهيّت اربعه است عبارتند از آندسته از لوازمى كه با قطع نظر از وجود خارجى و ذهنى ماهيّات در عالم نفس الامر و تقرّر براى ماهيّات ثابت باشند بطوريكه اگر از ماهيّت وجود خارجى و ذهنى را سلب نمائيم باز لوازم مذكور با ماهيّت همراه باشند و پرواضح است كه اين سنخ از لوازم ذاتا و اصالة قابل جعل نبوده بلكه به تبع از ملزوم كه ماهيّت باشد بجعل تبعى احداث و مجعول واقع ميشوند .
قوله : و لا اثر آخر مجعول مترتّب عليه : ضمير در « عليه » به وجوب راجع است .
قوله : و لو كان لم يكن بمهمّ هيهنا : ضمير در « كان » به اثر آخر راجع بوده و مشار اليه « هيهنا » مسئله مقدّمه واجب است كه مسئله كلّى مىباشد و وجه مهمّ نبودن اينستكه :
بفرض اثرى وجود داشته باشد مختصّ بمورد خاصّ بوده و بدين ترتيب حكم جزئى است نه كلّى تا در مورد بحث كارگشا باشد .
قوله : بانّه و ان كان غير مجعول بالذّات : ضمير در « بانّه » به معناى « شأن » بوده و ضمير در « كان » به وجوب راجع است .
قوله : لا بالجعل البسيط الّذىّ هو مفاد كان التّامّة : مقصود از جعل بسيط آنست كه مجعول به آن داراى وجود نفسى باشد .
قوله : و لا بالجعل التّأليفى : مراد از جعل تأليفى يا تركيبى آنست كه مجعول به آن داراى وجود رابطى باشد .
قوله : الّا انّه مجعول بالعرض : ضمير در « انّه » به وجوب مقدّمه راجع
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 1045
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٠٤٥