يا اين تأخّر و فاصله از نظر عقل مستحيل و غير ممكن است و يا جايز و بدون محذور مىباشد :
اگر تأخّر مطلوب از بعث غير ممكنست نبايد فرقى بين طول و قصر زمان بين ايندو باشد زيرا به همان ملاكى كه در تأخّر طولانى عقل حكم باستحاله مىكند در زمان كوتاه نيز حاكم به استحاله است .
و اگر تأخّر مزبور به حكم عقل ممكن بلكه واجب است باز نبايد بين صورت طول و قصر زمانى فرقى باشد چون به همان مناطى كه عقل در صورت فاصله كم تأخّر را تجويز بلكه واجب ميداند در فرض فاصله زياد نيز حكم به جواز مىكند .
قوله : هذا : يعنى خذ ذا .
قوله : مع انّه لا يكاد يتعلّق البعث : ضمير در « انّه » به معناى شأن مىباشد .
قوله : بان يتصوّره : ضمير فاعلى به مكلّف و ضمير مفعولى به مكلّف به راجع است .
قوله : بما يترتّب عليه من المثوبة : كلمه « با » در « بما » به معناى « مع » است و ضمير در « عليه » به مكلّف به راجع است .
قوله : و على تركه من العقوبة : ضمير در « تركه » به مكلّف به عود مىكند .
قوله : و لا يكاد يكون هذا : مشار اليه « هذا » احداث داعى مىباشد .
قوله : امر متأخّر عنه : مقصود از « امر » متعلّق بعث بوده و ضمير در « عنه » به بعث راجع است .
قوله : و لا يتفاوت طوله و قصره : ضميرهاى مجرورى در « طوله » و « قصره » به زمان راجع ميباشند .
قوله : لا سترة عليه : كلمه « ستره » بضمّ سين و سكون تاء يعنى پوشش و ضمير در « عليه » به ما ذكرناه راجع است .
قوله : انّما هو لاجل رفع الخ : ضمير « هو » به اطناب راجع است .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 827
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٨٢٧